phải đạo

Định nghĩa

Tính từ:
- Hợp với đạo lí, hợp với bổn phận: "phải đạo" dùng để chỉ hành vi, thái độ phù hợp với các chuẩn mực đạo đức, lễ nghĩa và trách nhiệm được xã hội thừa nhận, đặc biệt là trong các mối quan hệ gia đình và xã hội.

Ví dụ sử dụng

Tính từ:
- Phụng dưỡng cha mẹ cho phải đạo là trách nhiệm của con cái. (Việc chăm sóc, phụng dưỡng cha mẹ một cách hợp với đạo lí là trách nhiệm của con cái.)
- Làm con phải biết hiếu thảo, ăn ở với cha mẹ cho phải đạo. (Làm con phải biết hiếu thảo, cư xử với cha mẹ một cách hợp với đạo làm con.)
- Ông ấy đối xử với mọi người rất phải đạo, nên được kính trọng. (Ông ấy đối xử với mọi người rất hợp với đạo lí, nên được mọi người kính trọng.)

Các cách sử dụng nâng cao

"sống phải đạo": sống một cách hợp với các nguyên tắc đạo đức, lễ nghĩa.
- Cụ già ấy cả đời sống phải đạo, là tấm gương cho con cháu. (Cụ già ấy cả đời sống hợp với đạo lí, là tấm gương cho con cháu noi theo.)
"cư xử phải đạo": hành xử một cách đúng mực, phù hợp với bổn phận và đạo lí trong một mối quan hệ cụ thể.
- Dù bị đối xử bất công, anh ấy vẫn cư xử phải đạo với cấp trên. (Dù bị đối xử bất công, anh ấy vẫn hành xử một cách hợp với đạo lí với cấp trên của mình.)

Biến thể và từ gần giống

Đạo đức (danh từ): hệ thống các chuẩn mực về hành vi ứng xử được xã hội thừa nhận.
- Giáo dục đạo đức cho học sinh là việc rất quan trọng. (Việc giáo dục các chuẩn mực đạo đức cho học sinh là rất quan trọng.)
Phải phép (tính từ): đúng phép tắc, lễ nghi (thường dùng trong ứng xử hàng ngày).
- Đến nhà người khác chơi phải ăn nói phải phép. (Đến nhà người khác chơi phải ăn nói đúng phép tắc.)

Từ đồng nghĩa

Từ trái nghĩa

Trái đạo: trái với đạo lí, bất hiếu, vô đạo.
- Những hành vi ngược đãi cha mẹ là trái đạo. (Những hành vi ngược đãi cha mẹ là trái với đạo lí.)
Vô đạo: không có đạo đức, không theo đạo lí.
Bất nhân: không có lòng nhân ái, trái với đạo làm người.

Thành ngữ liên quan

Trên thuận dưới hòa: chỉ cảnh gia đình trên dưới thuận hòa, cư xử đúng đạo lí với nhau (thường đi kèm với khái niệm "phải đạo" trong gia đình).
- Gia đình ông ấy sống rất phải đạo, trên thuận dưới hòa. (Gia đình ông ấy sống rất hợp với đạo lí, trên dưới thuận hòa với nhau.)
Kính trên nhường dưới: thể hiện sự cư xử phải đạo trong quan hệ giữa các thế hệ và cấp bậc.
- Ở công ty, mọi người đối xử với nhau rất phải đạo, luôn kính trên nhường dưới. (Ở công ty, mọi người đối xử với nhau rất hợp với đạo lí, luôn tôn trọng người trên và nhường nhịn người dưới.)

Khám phá thêm

Các từ liên quan

Từ gần giống